i

Is het ontkalken van drinkwater slecht voor de gezondheid?

Nee, ontkalken van drinkwater is niet slecht voor de gezondheid. De World Health Organisation (WHO) acht water dat onthard is op basis van... Lees verder

Nee, ontkalken van drinkwater is niet slecht voor de gezondheid. Het drinken van zacht water is dus zeker niet ongezond. De World Health Organisation (WHO) acht water dat onthard is op basis van ionenwisseling geschikt voor menselijke consumptie [1]. Tijdens deze ionenwisseling worden de kalkvormende calcium- en magnesiumdeeltjes ingewisseld voor natriumdeeltjes. Is er dan een risico is op een overschot aan natrium, of een tekort aan calcium en magnesium?

Het antwoord is in beide gevallen 'nee'. Het aandeel van drinkwater in de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) natrium, calcium en magnesium is marginaal. Het ontharden van drinkwater verhoogt het natriumgehalte van het water iets en verlaagt het calcium- en magnesiumgehalte een heel klein beetje, maar de verschillen in termen van gezondheid zijn klein ten opzichte van hard (kalkrijk) water. Voldoende inname van calcium en magnesium (en het niet teveel innemen van natrium) is niet afhankelijk van het drinken van leidingwater, maar valt of staat met een gezond en evenwichtig voedingspatroon. Om via drinkwater aan uw ADH calcium en magnesium te komen moet u ongeveer 27 liter water drinken, elke dag.

Mocht u met dit antwoord geen genoegen nemen en de onderbouwing missen, kunt u hieronder verder lezen. Er liggen voor elk van de genoemde mineralen nogal wat berekeningen ten grondslag aan het antwoord op uw vraag, maar we proberen het zo simpel als mogelijk te houden. Leest en rekent u mee?

Natrium

Bij het ontharden van water wordt er 8,5 milligram natrium per Duitse graad hardheid per liter toegevoegd aan het water. Bij het volledig ontharden van drinkwater van 8 dH wordt er dus 8,5 x 8 = 68 milligram natrium per liter toegevoegd, naast de bestaande hoeveelheid natrium in het drinkwater. In een recent rapport van Vitens over de kwaliteit van het drinkwater op pompstation Spannenburg [4] staat dat er bij een gemiddelde hardheid van 6,6 dH gemiddeld reeds 81,3 milligram natrium per liter drinkwater aanwezig is **. Bij een waterhardheid van 8 dH* zal er dus (81,3/6,6) x 8 = 98 milligram natrium reeds aanwezig zijn in het water.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid Natrium

Uit recent onderzoek [2] blijkt dat in Nederland mensen gemiddeld niet meer dan 1 liter drinkwater per dag per persoon consumeren (water, thee en koffie) [2], dus wordt er door zacht water zo'n 68 milligram natrium per dag aan het dieet toegevoegd. De aanbevolen hoeveelheid natrium (ADH) [3] is maximaal 2400 milligram, dus het ontkalken van drinkwater draagt voor ongeveer 4% bij aan de natriuminname. Het totale aandeel van volledig onthard water in de natriuminname is (98+68) x 2400 = 7% van de ADH. De overige 93% komt voor rekening van voeding. Zelfs in een natriumarm dieet. 

Calcium en magnesium

Ook voor calcium en magnesium legt de WHO geen beperkingen op aan het ontkalken van water met een ionenwisselaar zoals AquaCell. Door voldoende groenten en fruit, zuivelproducten, volkoren brood en vis te eten krijgt u dagelijks namelijk ruim voldoende calcium en magnesium binnen. Eens rekenen.

In het eerder aangehaalde rapport van Vitens over de waterkwaliteit op pompstation Spannenburg [4] over de periode januari tot en met december 2015 is de gemiddelde hardheid van het geleverde water 6,6 dH. De gemiddelde hoeveelheid calcium per liter water lag op 31,1 milligram, de gemiddelde hoeveelheid magnesium op 9,98 milligram. Dit komt per Duitse graad hardheid neer op:

30/6,6 = 4,5 milligram calcium per liter

9,97/6,6 = 1,5 milligram magnesium per liter

Bij ontharding door middel van ionenwisseling wordt er in dit voorbeeld dus 4,5 milligram calcium en 1,5 magnesium per dH verwijderd uit het drinkwater.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid Calcium en magnesium

Voor calcium geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van 1000 milligram [3]. 1 liter water van 8 dH* bevat ongeveer 8 x 4,5 = 36 milligram calcium**. Een plakje jong-belegen 30+ kaas (30 gram) bevat 315 milligram calcium. Om aan de ADH te voldoen kunt u dus 27 liter water per dag drinken, of iets meer dan 3 plakjes kaas verorberen. De bijdrage van drinkwater aan de ADH calcium is in dit voorbeeld kleiner dan 4%.

Voor dezelfde waterhardheid van 8 dH telt 1 liter water 8 x 1,5 = 12 milligram magnesium**. Met een ADH voor mannen van 340, en voor vrouwen 280 milligram per dag bevat een enkel plakje kaas voldoende magnesium. Het alternatief is voor zowel mannen als vrouwen zo'n 25 tot 30 liter leidingwater drinken. Iedere dag. De bijdrage van drinkwater aan de inname van de ADH magnesium is in dit voorbeeld 4,3% voor vrouwen en 3,4% voor mannen.

Dit komt aardig overeen met gegevens van het RIVM [5], volgens dit instituut is 5% van de calcium en 3% van de magnesium in onze voeding afkomstig uit leidingwater. 

Conclusie: De wetenschap heeft geen oorzakelijk verband kunnen leggen tussen waterhardheid en gezondheidsproblemen [6]. Een belangrijke reden hiervoor is simpelweg dat voldoende inname van calcium en magnesium valt of staat met een gezond voedingspatroon. Niet met het drinken van water.

*) Gemiddelde waterhardheid in Nederland

**) Berekend aan de hand van de meetresultaten van Vitens, zie [4] hieronder. Dit kan licht verschillen per pompstation en in de tijd. Meetresultaten van Vitens wijken voor calcium en magnesium iets af van de gegevens van het RIVM (zie [5] hieronder), die voor vaststelling van het mineraalgehalte de hardheid van het water niet noemen en een exacte vergelijkende berekening dus niet mogelijk maken. Het verschil in genoemde natriumgehalte is groter, maar gezien de ADH van 2400 is dit verschil nog steeds niet significant in spreekwoordelijke zin.

[1] WHO. Hardness in Drinking-water: Background document for development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. Geraadpleegd op 10-12-2014, http://www.who.int/water_sanitation_health/dwq/chemicals/hardness.pdf

[2] Katan, M (2015). Verarmd voedsel. Geraadpleegd op 18 januari 2015. http://www.mkatan.nl/columns-en-kranten/nrc-columns/515-verarmd-voedsel.html

[3] Voedingscentrum: http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/mineralen

[4] Vitens: Vitens-Spannenburg-WZ06Pb.pdf

[5] Van Rossum, C.T.M., Heidi P. Fransen, Janneke Verkaik-Kloosterman, Elly J.M. Buurma-Rethans, Marga C. Ocké, 2011. Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010 (No. 350050006/2011). 2010| Part 8-B Sources (NEVO-codes) of minerals | Version 2| 25/2255. RIVM National Institute for Public Health and the Environment.

[5] Tevens online te raadplegen via http://nevo-online.rivm.nl/

[6] Leurs, L.J. et. al. (2010). Relationship between Tap Water Hardness, Magnesium en Calcium Concentration and Mortality due to Ischemic Heart Disease or Stroke in the Netherlands. Environmental Health Perspectives, 3, p. 414-420.

De combinatie postcode / huisnummer is niet gevonden.

{{{ testimonial.title | limit 60 }}}

{{{ testimonial.name }}}
{{{ testimonial.region_text }}}

LEES MEER
De combinatie postcode / huisnummer is niet gevonden.

{{{ video.title | limit 60 }}}

{{{ video.name }}}
{{{ video.region_text }}}

De combinatie postcode / huisnummer is niet gevonden.

{{{ review.name }}}

{{{ review.content.place }}}

{{{ review.content.score }}}

{{{ review.content.positive }}}

{{{ review.content.negative }}}

Aanbeveling: {{ review.content.recommend }}

{{{ installation.title }}}

{{{ installation.zipcode ? installation.zipcode.zipcode : installation.name }}}

De combinatie postcode / huisnummer is niet gevonden.

De minimale waterhardheid van het kraanwater in {{ testimonials.region.name }} ({{ testimonials.region.name_alt }}) ligt in de buurt van de {{ testimonials.region.hardness }} dH dit geldt als {{ testimonials.region.hardness | hardnessAdjective }} water.

Zoek gericht op uw eigen postcode

Uw locatie: {{ testimonials.region.name }}